Unia Europejska to bez wątpienia jedna z najprężniej rozwijających się organizacji międzynarodowych, która wywiera znaczący wpływ na gospodarkę, ekonomię oraz prawo każdego z państw zasilających jej szeregi. Ujednolicenie przepisów w wielu, bardzo różniących się od siebie krajach, z pewnością byłoby niezwykle trudne, jeśli nie niemożliwe, gdyby Unia Europejska nie stworzyła pewnych ogólnych zasad. To właśnie o ich podstawie państwa członkowskie powinny stanowić i wykonywać swoje indywidualne prawo.

Prawo pierwotne i wtórne

Na kompleksowy porządek prawny we Wspólnocie Europejskiej składa się w głównej mierze prawo pierwotne, a także prawo wtórne.

Do aktów prawa pierwotnego należą zgodnie z założeniami systemu unijnego traktaty, a także towarzyszące im załączniki i protokoły. W chwili obecnej obowiązujące traktaty to między innymi Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, ponadto Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, a także będący istotą całej Wspólnoty – Traktat o Unii Europejskiej. Co więcej w skład prawa pierwotnego wchodzą również traktaty nowelizujące obowiązujące prawo oraz oczywiście traktaty dotyczące przystąpienia nowych państw członkowskich do Unii Europejskiej.

Prawo pierwotne najczęściej jest również uzupełniane stosunkowo ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, które wynikają z orzecznictwa ETS, czyli Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Organ ten powstał głównie w celu kontroli przestrzegania i wykonywania europejskiego prawa wspólnotowego.

Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, akty prawa wtórnego to dyrektywy, rozporządzenia, decyzje, a także zalecenia oraz opinie.

Zasada prymatu

Prawo unijne powinno być traktowane nadrzędnie w stosunku do prawa danego państwa. Tak w wielkim skrócie można scharakteryzować zasadę prymatu lub po prostu nadrzędności. Państwa wchodzące w skład Unii lub pragnące zostać jej członkami muszą się zobowiązać do egzekwowania prawa europejskiego w taki sposób, aby żadne ustawy krajowe z nim nie kolidowały. Poza tym, jeśli zachodzi konflikt między normami państwowymi a europejskimi, wówczas należy zastosować przepisy nadrzędne, czyli europejskie.

Zasada prymatu choć nie jest dosłownie wyrażona w żadnym unijnym dokumencie, stanowi bez wątpienia najważniejszy element prawa europejskiego. Wynika one głównie z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, który po raz pierwszy zastosował ją w 1964 roku.

O ile zasada nadrzędności nie jest bezpośrednio wyrażona w Traktatach Unijnych, to bez wątpienia znajduje ona w nich swoje słuszne uzasadnienie. Wszystkie państwa członkowskie podczas akcesji do Wspólnoty zostały solidarnie związane postanowieniami traktatów założycielskich, a także wszystkich innych obowiązujących w danym momencie aktów oraz rozporządzeń.

Akty podejmowane w II i III filarze Unii Europejskiej

Warto również pamiętać, że prawo i polityka członków Unii Europejskiej są regulowane przez liczne akty, rozporządzenie i dyrektywy obejmujące wspólne działania na arenie międzynarodowej i w zakresie bezpieczeństwa co przekłada się liczne wspólne działania oraz wspólne stanowiska stanowiące II filar Unii Europejskiej. Do tego należy dodać
współpracę policyjną oraz sądową w sprawach karnych, do których można zaliczyć konwencje, wspólne stanowiska, a także decyzje ramowe w ramach III filaru UE.

Kiedy Konstytucja koliduje z prawem Unii Europejskiej

Po przystąpieniu do Unii Europejskiej w naszym kraju zaczęło jednocześnie obowiązywać prawo dwóch odrębnych i autonomicznych porządków – polskiego oraz unijnego. Oczywiście nie jest wykluczone ich wzajemne oddziaływanie, ale mogą również występować pewne kolizje pomiędzy Konstytucją a prawem UE. W takiej sytuacji jesteśmy zobowiązaniu do wprowadzenie zmian w najważniejszym dokumencie państwowym lub też ostatecznie do wystąpienia ze Wspólnoty.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ